Vakıf Nasıl Kurulur? | Vakıf Kurmak ve Kuruluş Rehberi
Toplumsal kalkınmaya destek olmak, hayır faaliyetleri yürütmek veya kurumsal bir yapı oluşturmak isteyenler için vakıf kurma süreci ve başarılı bir vakıf kuruluşu, yasal mevzuata tam uyum gerektiren ciddi bir adımdır. 2026 yılında sıfırdan bir vakıf kurmak veya vakıf nasıl kurulur sorusuna güvenilir yanıtlar arayan girişimciler için tüm süreci bu rehberde derledik.
Vakıf kurma ve vakıf tescil işlemleri; vakıf senedinin hazırlanması, gerekli asgari mal varlığının özgülenmesi, yetkili mahkemede tescil davalarının yürütülmesi ve kuruluş sonrası yasal bildirimlerin tamamlanmasını kapsayan hukuki bir süreçtir.
Türkiye’de yeni vakıflar, Türk Medeni Kanunu ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu hükümlerine göre kurulur ve özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olurlar. Süreç hakkında detaylı rehberlik almak için sivil toplum kuruluşu danışmanlığı hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Belirli ve sürekli bir amaca tahsis edilen mal ve haklardan oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur.
Yeni bir vakıf, fiil ehliyetine sahip tek bir gerçek veya tüzel kişi tarafından dahi kurulabilir.
Türk Medeni Kanunu (TMK m.101 vd.) ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu esas alınır.
Vakıf Nedir? Vakıf Kurma Mantığı Nasıl İşler?
Türk Medeni Kanunu’nun 101. maddesine göre vakıf; gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur.
Dernek kurma süreçlerinden farklı olarak vakıflarda üyelik yapısı bulunmaz. Vakfın temelini, belirlenen amaç ve bu amacı gerçekleştirmeye yetecek mal varlığı oluşturur. Vakıf amacı hukuka, ahlaka, milli birliğe ve kamu düzenine aykırı olamaz.
Vakıf Kurma Şartları: Kimler Vakıf Kurabilir?
Yasal mevzuata göre vakıf kurma hakkı hem gerçek hem de tüzel kişilere tanınmıştır:
- Gerçek Kişiler: Fiil ehliyetine (reşit ve ayırt etme gücüne sahip) sahip olan her gerçek kişi vakıf kurabilir.
- Tüzel Kişiler: Şirketler veya kurumlar, kendi statülerinde/ana sözleşmelerinde vakıf kurabileceklerine dair hüküm bulunması şartıyla vakıf kurucusu olabilirler.
- Yabancılar: Yabancı gerçek veya tüzel kişiler, Türkiye’de hukuki ve fiili mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına göre vakıf kurabilirler.
2026 Vakıf Kurma Maliyeti ve Asgari Mal Varlığı Tutar Yapısı
Vakıf kurulurken özgülenecek sermaye her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğü (VGM) tarafından güncellenmektedir.
Vakıflar Meclisi kararına göre 2026 yılında kurulacak yeni vakıfların amacına özgülenmesi gereken asgari mal varlığı tutarı 5.000.000 TL olarak uygulanmaktadır.
Adım Adım Vakıf Nasıl Kurulur?
Resmi vakıf tescil süreci noter huzurunda başlar ve mahkeme kararıyla tamamlanır:
Vakfın hizmet edeceği alanlar, vizyonu ve sürekli amacı açıkça tanımlanır.
Asgari 5.000.000 TL tutarındaki nakit veya taşınmaz mal varlığı vakfa tahsis edilir.
Vakıf organları, yerleşim yeri ve tüzük maddelerini içeren vakıf senedi noterde düzenlenir.
Vakıf merkezinin bulunduğu yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde tescil süreci başlatılır.
Mahkeme tescil kararının ardından vakıf, Vakıflar Genel Müdürlüğü merkezi siciline kaydedilir ve Resmî Gazete’de ilan olunur.
Örnek Vakıf Senedi Taslağı
Vakıf kuruluş sürecinde noter aşamasında ihtiyaç duyacağınız standart vakıf senedi metin taslağını inceleyebilirsiniz.
VGM Örnek Senetleri İnceleyinVakıf Kurma Sürecinde Senedinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Türk Medeni Kanunu’nun 106. maddesi uyarınca vakıf senedinde aşağıdaki hususların eksiksiz yer alması şarttır:
- Vakfın Adı ve Yerleşim Yeri: Vakfın resmi unvanı ve açık adresi.
- Vakfın Amacı: Belirli, açık ve hukuka uygun gaye.
- Özgülenen Mal ve Haklar: Vakfa devredilen sermaye veya gayrimenkuller.
- Vakfın Organları: Yönetim organı (Mütevelli Heyeti / Yönetim Kurulu) ve görev tanımları.
- Tasfiye Usulü: Vakfın sona ermesi durumunda mal varlığının aktarılacağı adres.
Vakıf Kurulduktan Sonra Yapılması Gereken Resmi İşlemler
Mahkeme tescili tamamlanan vakıfların idari ve mali açıdan yerine getirmesi gereken zorunlu adımlar:
- Vergi Dairesinden Vergi Kimlik Numarası (VKN) alınması ve banka hesaplarının açılması.
- Vakıf yöneticilerinin göreve başladığı tarihten itibaren 15 gün içinde VBYS 2.0 (Vakıf Bilgi Yönetim Sistemi) sistemine bildirilmesi.
- Vakıf yöneticilerinin 1 ay içinde mal bildiriminde bulunması.
- Noterden karar ve muhasebe defterlerinin tasdik ettirilmesi.
Yeni Vakıf Kurma İşlemlerinde Vergi Muafiyeti Nasıl Alınır?
Her vakıf kurulduğu anda otomatik olarak vergi muafiyetine sahip olmaz. Vergi muafiyeti, Cumhurbaşkanı kararı ile belirli şartları sağlayan vakıflara tanınan özel bir statüdür.
Detaylı muafiyet şartları ve başvuru esasları için VGM Vergi Muafiyeti Açıklamalarını inceleyebilirsiniz.
Vakıf Kuruluş İşlemleriniz İçin Profesyonel Destek Alın
Vakıf senedinin hazırlanması, mahkeme tescil süreçleri, VBYS 2.0 bildirimleri ve vakıf hukuku kapsamındaki tüm idari süreçler için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Vakıf İşlemleri İçin Bilgi Alın* Bu sayfada yer alan bilgiler, güncel Vakıflar Genel Müdürlüğü mevzuatı ve Türk Medeni Kanunu hükümleri doğrultusunda hazırlanmıştır.
Vakıf kuruluşu ve STK işlemleriniz için yanınızdayız.
Kuruluş ve kuruluş sonrası süreçler hakkında bilgi almak için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.